“Als we op een andere manier naar nieuwkomers kijken, is er veel mogelijk” 

Loopbaancoach Willeke Colenbrander over nieuwkomers in de zorg. 

In haar werk als loopbaancoach voert Willeke Colenbrander wekelijks gesprekken met mensen die aan de slag willen in de zorg. Ook maakt ze zich hard voor nieuwkomers met een zorgachtergrond die worstelen om hun weg in Nederland te vinden. Dat doet ze sinds de zomer van 2020 ook in de Ik Zorg Shop. De verantwoordelijkheid voor werk ligt ook bij organisaties, vindt Willeke. “In bepaalde zorgfuncties zijn enorme personeelstekorten,” vertelt ze. “Tegelijkertijd is er veel verpleegkundig geschoold personeel uit niet-westerse landen en uit Oost-Europa. Zij willen aan het werk in Nederland, maar vinden moeilijk de weg naar binnen. Zorgorganisaties zijn daar niet altijd flexibel in. Onterecht, als je het mij vraagt.” 

“Het spreekuur bij de Ik Zorg Shop vindt elke donderdagochtend plaats en liep gelijk al heel goed,” zegt Willeke. “Het biedt de nieuwkomers een plek waar ze met hun vragen en verhaal terecht kunnen. En ik geef tips en adviezen aan professionals en vrijwilligers die nieuwkomers helpen in hun zoektocht naar een baan, want er ontbreekt nog veel kennis over deze groep."  

Systeem van weerstand

“Wat ik zie en merk, is dat werkgevers nog op een heel andere manier naar het werkvraagstuk kijken. Terwijl ik denk dat er veel meer mogelijk is. Ik zie de potentie, de liefde van mensen voor de zorg. De hoeveelheid ervaring die ze al hebben. Ze willen zo graag aan de slag. Het is geen onwil, maar het systeem waarin nieuwkomers zich bewegen is vooral een systeem van heel veel weerstand en afstand tot de samenleving en tot de arbeidsmarkt. Het vraagt veel van mensen die al een hoop meegemaakt hebben en hier hun bestaan willen opbouwen. En het is niet om ze zielig te laten lijken, want de nieuwkomers die ik ontmoet zijn absoluut geen slachtoffers. Maar het is wel goed om na te denken over: wat vragen we eigenlijk van mensen en hoe benaderen we hen daarin?” 

Een stappenplan opstellen

“De meeste nieuwkomers hebben tijd nodig om een taal te leren of de BIG-registratie georganiseerd te krijgen. De uitdaging is: wat doe je in de tussentijd? Zijn er dingen die iemand nu alvast kan doen om zich voor te bereiden, zoals een taal leren on the job of de cultuur van een organisatie leren kennen? Bij deze doelgroep draait het vooral om een stip op de horizon zetten en samen een stappenplan op te stellen. Perspectief bieden. Je wilt mensen eigenlijk onderdompelen in het werk hier, zodat ze zich een beeld kunnen vormen en daarmee leren omgaan of al doende kunnen leren.” 

“Dijk aan ervaring”

“In taal zie ik de grootste weerstand. Zo was een van mijn eerste gesprekken in de shop met een man uit Syrië, die daar op de Eerste Hulp heeft gewerkt. Ook in de oorlog. Hij heeft zo’n dijk aan ervaring, maar is nu in december nog steeds niet aan het werk. Hij spreekt goed Nederlands, maar wordt toch steeds op taal afgewezen. Dus nu volgt  hij hier voor een cursus medische basiskennis en is het afwachten tot hij een leerwerkplek in een ziekenhuis kan bemachtigen.”  

Anders omgaan met taal

“De inburgeringseis is A2, maar werkgevers vragen B1. Om de taal op dat niveau te leren, is veel tijd en geld nodig. Dat betekent bijna automatisch dat de meeste nieuwkomers aan die eis al niet kunnen voldoen. Kunnen we ook op een andere manier omgaan met taal? Er zijn zoveel andere manieren van communiceren mogelijk. Ook zie ik dat veel nieuwkomers nog niet digitaal vaardig zijn. En dit leren ze niet tijdens de inburgering. Dus er zullen aparte trajecten moeten komen voor nieuwkomers in de zorg. Gelukkig ontstaan die nu ook steeds meer waarin de koppeling taal en leren centraal staat.”

Meer met maatwerk

“Kortom, er is nog werk genoeg aan de winkel, maar het allerbelangrijkste nu is dat werkgevers zich bewust worden van de potentie die deze doelgroep met zich meebrengt en zich afvragen of ze bereid zijn deze doelgroep ook op een andere wijze aan te vliegen. Zodat de weg naar participatie geëffend kan worden. Maar ook zodat diversiteit op de werkvloer gewaarborgd kan worden. Wat ik vaak terug krijg, is dat mensen door het gesprek bij de Ik Zorg Shop weer nieuwe moed hebben gekregen om door te gaan. Dat is heel belangrijk.” 

“Hopelijk kunnen we in de toekomst iets teweegbrengen bij zorginstellingen, waardoor we meer met maatwerk mensen aan het werk kunnen krijgen. Ook als ze de taal niet optimaal spreken. Kunnen we een andere manier vinden om mensen met een afstand tot de werkvloer zoals we die nu kennen, mee te laten doen? Dat is wat ik hoop. En tot die tijd is het vooral steunen, meedenken en samen met kandidaten hun stip op de horizon zetten. 

Wil je meer weten over de Ik Zorg Shop of het wekelijkse spreekuur? Kijk dan op www.ikzorgshop.nl

IkZorgShop