“Je mag het spannend vinden, maar het niet tegenhouden”

Dit artikel maakt deel uit van een serie van drie over ‘Ontregel de zorg’.

Adviseur leren en ontwikkelen Dieke Buitink: “Het begint ermee dat we uitgaan van wat je echt nodig hebt in de basis van je functie. Op niveau drie komen we dan uit op vier handelingen die je moet kunnen uitvoeren. Afhankelijk van de afdeling kunnen daar extra handelingen bijkomen. Het pakketje aan benodigde competenties is hierdoor kleiner geworden. Daarnaast geldt dat je nog maar eens in de vijf in plaats van eens in de twee jaar je bekwaamheid hoeft aan te tonen. En je hebt een keuze in de manier wáárop je dat doet: je kunt een collega een toets laten afnemen – de traditionele manier. Of jezelf bekwaam verklaren aan de hand van een zelfverklaring.”

Onderbuikgevoelens bespreken

Die zelfverklaring lag aanvankelijk psychologisch gezien wat moeilijk, legt Dieke uit: “Vertrouwen collega’s van elkaar dat ze bekwaam zijn, als ze dat zelf mogen bepalen? We zijn eraan gewend geraakt dat we anderen nodig hebben om te verklaren dat we zelf bekwaam zijn. Daarover zijn we het gesprek aangegaan. Toen bleek dat dit gevoel niet nieuw was. Ook in de oude situatie waren er soms twijfels over de bekwaamheid van de ander. Dat bevragen is spannend. We hebben daarom een methode bedacht om die onderbuikgevoelens op een goede manier te bespreken.”

Direct inzetbaar

Ook bij Beweging 3.0 blijkt ‘bekwaam is inzetbaar’ een adequaat antwoord op de vraag hoe de zorg aan extra mensen kan komen. Dieke: “Sinds de start van het project hebben we het aantal vacatures met 128 naar beneden kunnen brengen. We krijgen mensen binnen zonder zorgopleiding die direct inzetbaar zijn. Maar ook zij-instromers met een heel andere achtergrond, zoals universitair geschoolden. Zij beginnen bovenformatief en zijn met de juiste onboarding na drie maanden vakbekwaam inzetbaar.”

Wat zijn de belangrijkste hindernissen bij het invoeren van ‘bekwaam is inzetbaar’? Dieke: “Systemen kunnen in de weg zitten. Iemand snel opleiden via één ROC lukt vaak niet. Dus zijn we gaan shoppen en werken we ook met andere aanbieders die modulair kunnen opleiden. Het helpt ook niet als een gemeente in een aanbesteding de eis opneemt dat het werk alleen gedaan mag worden door iemand die een diploma social work heeft.”
De weerstand kan ook intern zitten, vertelt Dieke. “Goede voorbeelden helpen om die weg te nemen. Op een van onze locaties werkt een vrouw van Iraanse afkomst. Sommige collega’s hadden twijfels over haar geschiktheid – ze had immers geen Nederlands diploma. Tot er op die locatie een Iraanse vrouw bij ons kwam wonen. Toen werd haar meerwaarde wél gezien.”

“Je mag het eng vinden, maar het niet tegenhouden”

Tips

Welke tips heeft Dieke voor andere organisaties die ‘bekwaam is inzetbaar’ willen implementeren? “Het vergt veel praten. Je mag het spannend vinden, maar het niet tegenhouden. Blijf in gesprek met de afdeling kwaliteit, HRM, de behandelafdelingen en het bestuur. Blijf uitleggen waarom je dit wilt en grijp daarbij steeds terug op de visie van de organisatie. Bij ons geldt: de cliënt in eigen regie. Dat vertaalt zich door naar de medewerkers. Alles wat wij doen met ‘bekwaam is inzetbaar’ past daarin.”